suwalki.info - Suwalski Serwis Informacyjny
Dorastanie do słuchania

To, co słyszymy wcale nie zależy od tego, co zostało powiedziane. Zależy bardziej od sposobu, w jaki słuchamy. Sami więc wybieramy,co słyszymy. Niestety, nie zawsze jest to proces świadomy. Najczęściej nie jest.

„Jesteście źle zorganizowane” powiedziała do swoich czterech pracownic szefowa, która chciała znaleźć zastępstwo za ich chorą koleżankę i spotkała się z odmową – każda z pracownic miała swoim zdaniem wystarczająco dużo własnej pracy i żadna z nich nie była chętna do podejmowania dodatkowych zadań. Jednak w tej samej sytuacji każda z nich zareagowała odmiennie na słowa swojej przełożonej

Natalia zirytowała się i burknęła pod nosem „Odezwała się świetnie zorganizowana!”

Iwona zaczerwieniła się i najpierw nic nie odpowiedziała myśląc sobie: „Nic mi się nie udaje, chociaż tak się staram…” po czym zaczęła się tłumaczyć: „Przepraszam, bardzo bym chciała pomóc, ale nie dam rady”.

Anna powiedziała: „Kiedy to mówisz, jest mi przykro, bo chciałabym, żebyśmy szukały rozwiązań zamiast oskarżać się nawzajem. Porozmawiajmy o tym, co można innego zrobić, żeby zaradzić sytuacji, ok.?”

Zofia zapytała szefową: „Denerwujesz się się, bo chciałabyś innej organizacji pracy naszego działu? Chcesz, żebyśmy wspólnie popracowały nad projektem zmian organizacyjnych w naszym zespole?”

Pomimo, iż forma wypowiedzi szefowej jest w zasadzie informacją o tym, iż nie jest w stanie w tym momencie jasno wyrazić swoich potrzeb w sposób umożliwiający poszukiwanie rozwiązania, to każda z kobiet zareagowała inaczej, bo odmiennie od pozostałych usłyszała ten sam komunikat.Można powiedzieć, że każda z nich założyła inne uszy do słuchania.

To z tobą jest coś nie tak

Natalia odebrała słowa przełożonej jako informację o fakcie,że coś z nią jest nie w porządku. Zabolało ją to i zaatakowała w samoobronie.Poniosły ją emocje. Rozwiązanie sytuacji widzi w dążeniu do zmieniania rozmówczyni – tak, by działała ona zgodnie z oczekiwaniami Natalii (Jak ona śmie mnie osądzać! Trzeba to zmienić!).

Kiedy oceniające słowa innych osób odczuwamy jako raniące –trudno nam zazwyczaj zachować stoicki spokój. Jeśli uaktywni się w nas tendencja do agresywnej obrony własnych granic – zaczynamy używać słów, które w odpowiedzi ranią innych. W ten sposób staramy się bronić i wyruszamy na słowną wojnę. Jednak wojna, jak to wojna – pochłania ofiary. Ktoś przeżyje – ktoś zginie. Nawet, jeśli będziesz zwycięzcą, smak wygranej będzie gorzki, bo okupiony cierpieniem innej osoby. Złość, strach, rozczarowanie – to żniwo tak prowadzonych rozmów. Taki styl reagowania przyczynia się do zwiększania ilości agresji w otoczeniu.

Nie nadaję się do niczego

W inny sposób zareagowała Iwona. Chociaż tak samo, jak Natalia słowa przełożonej odebrała jako informację o fakcie, że coś z nią jest nie w porządku, to rozwiązanie widzi w zmienianiu siebie (Znowu mi się nie udało, coś jest ze mną nie tak i może być lepiej tylko, jeżeli uda mi się poprawić…). Być może ma tendencję do odbierania oceniających słów jako ataku na siebie i jednocześnie jej strategią na obronę swoich granic jest wycofywanie się z kontaktu. Innym powtarzającym się rodzajem zachowań przy tendencji do takiego sposobu słuchania może być tłumaczenie się. Tak czy inaczej oceniające słowa odbierane są w tym wypadku jako kolejne potwierdzenie faktu swoich licznych braków. Iwona skupia się na myśleniu o tych brakach i nic nie mówi, lub próbuje się tłumaczyć, co stawia ją tym samym w roli ofiary. Tendencja do takiego sposobu reagowania na niekorzystne komunikaty może prowadzić z czasem do rozwoju depresji. Poczucie braku sensu życia i działania, żal, zniechęcenie – to skutki słuchania komunikatów w sposób prowadzący do obwiniania siebie.

Gordyjski węzeł emocji

Kiedy zanadto zależymy emocjonalnie od innych, nasze własne reakcje bywają zabarwione emocjami osób naszego otoczenia. W szczególności dotyczy to osób dla nas znaczących. Trudno jest wówczas oddzielić własne odczucia i emocje od uczuć i emocji innych osób, co prowadzi do napięć i chaosu uczuciowego ograniczającego zdolność podejmowania konstruktywnych działań i decyzji. Przykładami reakcji z pozycji zależności od innych są zachowania Natalii i Iwony.

Nie musimy jednak słuchać i mówić w sposób wyniszczający nas samych, lub nasze otoczenie.

Istnieją sposoby słuchania, które zamiast wyniszczać – mogą wzmacniać i przyczyniać się do większego zintegrowania własnej osoby, co prowadzi do niezależności, a także pozwala otworzyć się na wzajemność w kontaktach. Pozwala to postawą wzajemności zastąpić wyniszczającą rywalizację opartą na przekonaniu, iż skoro istnieje konflikt, to tylko jeden z jego uczestników może być „w porządku”.

Niezależność to stan, gdy zewnętrzne bodźce nie destabilizują nas zbyt łatwo. Jesteśmy świadomi własnych potrzeb, a emocje traktujemy wówczas jako źródło informacji o tym, czy dana sytuacja – czyjeś zachowanie – służą nam czy nie. I ta wiedza jest podstawą do dokonywania wyborów. Świadomych wyborów kształtujących ścieżki naszego losu. Działanie świadome pozwala być panem własnego losu. Nie jesteśmy panami swojego losu, gdy reagujemy z pozycji zależności. Wtedy nasze reakcje bardziej przypominają odgrywanie znanych ról –jak po włączeniu pilotem wielokrotnie odtwarzanego filmu. Po raz kolejny oglądamy własne zachowania, które wielokrotnie się nie sprawdziły, a jednak wciąż je powtarzamy – w myśl zasady, że najbardziej lubię piosenki, które znam.Tak prawdopodobnie często reagują Natalia i Iwona.

Bądźmy wreszcie dorośli

Inny sposób reagowania na „niemiłe” komunikaty zaprezentowała w opisanej sytuacji Anna. Nie skupia się ona na agresywnym odpieraniu ataku ani uciekaniu od konfrontacji poprzez „samobiczowanie”. Jest świadoma czego chce(poszukiwania rozwiązania), a czego nie (wzajemnego oskarżania) i jasno to komunikuje dając jednocześnie wyraz swoim uczuciom, które w przeciwieństwie do racjonalnych argumentów są faktem niepodlegającym dyskusji, nie kierują więc rozmowy na tory pojedynku na argumenty.Anna unika dzięki temu tracenia energii na rozważania o wyższości świąt Bożego Narodzenia nad świętami Wielkanocy i może zamiast tego zająć się podejmowaniem decyzji i działań. Osoba, która działa z pozycji niezależności, potrafi zadbać o zaspokojenie własnych potrzeb w dorosły sposób, nie zależy jej na wojnie, w której ktoś polegnie, skupia się bardziej na ochronie własnych granic w sposób nieagresywny. Satysfakcję przynosi jej umiejętność zadbania o siebie bez stosowania wzorca zachowań agresywnych bądź ucieczkowych. Taka postawa jest bardzo przydatna w pracy. Jej wadą jest jednak to, że nadmierne skupienie na własnej perspektywie widzenia może doprowadzić do sytuacji, w której nastąpi„rozejście się” z powodu braku możliwości znalezienia rozwiązania satysfakcjonującego obie strony. Zaletą zaś jest fakt, iż tak reagując „nie wykrwawiamy się” psychicznie ani nie doprowadzamy do psychicznego „wykrwawienia się na śmierć” drugiej osoby. W takiej atmosferze łatwiej jest pracować, nie sprzyja ona jednak tworzeniu więzi między ludźmi. Brakuje wzajemności w relacjach. Brakuje satysfakcji z pozostawania w relacjach opartych na wzajemnym zrozumieniu i szacunku.

Empatia wymaga dojrzałości

By znaleźć satysfakcję płynącą z pozostawania w relacjach opartych na wzajemności konieczna jest umiejętność słuchania empatycznego zarówno siebie (jak robi to Anna), jak i innych (co zrobiła Zofia). Słuchanie empatyczne wyrasta z umiejętności „usłyszenia” własnych uczuć i potrzeb, jak też uczuć i potrzeb drugiej osoby – bez lęku, osądzania i pomysłów, że ktoś ma rację, a ktoś inny jej nie ma. Marshall Rosenberg, twórca metody NVC (nonviolent communication, pol. porozumienie bez przemocy) zachęca: zdecyduj się, czy chcesz mieć rację, czy być szczęśliwy – jedno z drugim nie idzie w parze.

Jeśli szczęście jest dla nas wartością, którą pragniemy kierować się w życiu, warto nauczyć się słuchania innych w sposób empatyczny.Empatia nie jest darem niebios, którym obdarzono nielicznych. Jest umiejętnością, którą można nabyć i stosować w życiu.

Podstawa empatii to świadome pozostawanie w kontakcie z własnymi uczuciami i potrzebami, a także uczuciami i potrzebami rozmówcy –także wtedy, gdy sam rozmówca pod wpływem emocji niezbyt precyzyjnie własne uczucia i emocje wyraża. Świadomy słuchacz może wówczas wystąpić w roli„tłumacza” i pomóc drugiej osobie w uświadomieniu sobie, czego ona tak naprawdę pragnie (jakiej zmiany w zaistniałej sytuacji), gdy domaga się tego w trochę dziecinny sposób oskarżając, oceniając, stawiając żądania i niechętnie biorąc odpowiedzialność za swoją część relacji.

Zamiast wybierać się razem z nią do piaskownicy i stosować te dziecinne metody możemy pomóc rozmówcy wyrazić jego potrzeby w sposób umożliwiający ich zaspokojenie. Tak postąpiła w cytowanej sytuacji Zofia.Spróbowała rozpoznać ważną potrzebę szefowej i przedstawić ją w formie umożliwiającej rozpoczęcie poszukiwania rozwiązania konfliktu. Co w tej sytuacji ktoś może zrobić lub powiedzieć? Jaką obrać strategię, by przeprowadzone zmiany były satysfakcjonujące dla wszystkich? To kierunek poszukiwań, który może nas przybliżać do szczęścia. Jeśli dla kogoś szczęściem jest pozostawanie w satysfakcjonujących relacjach z innymi opartych na zasadzie wzajemności wyrażającej się hasłem: dorośnij i współpracuj.

Jeżeli jednak żywe są w nas pomysły na temat jacy inni powinni być lub jaka ja powinnam być prawdopodobnie czeka nas jeszcze wiele powtórek znanego refrenu bezproduktywnie pochłaniających energię psychiczną. Pyrrusowe zwycięstwa typu wygrana/przegrana w czasach, gdy dostępne są rozwiązania wygrana/wygrana. Chciałoby się rzec: dorośnij i wybieraj!

Ewa Mażul, Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju "Człowiek - Sztuka - Środowisko"


Dodano: 2010-07-23 10:30:45

PPUH LUDWIK
Stoły i krzesła

Cinema Lumiere


Reklama

Z jakim problemem spotkałeś/spotkałaś się przy poszukiwaniu pracy?
zbyt niskie wynagrodzenie
zbyt wygórowane oczekiwania
brak umowy o pracę
brak szkoleń
brak odpowiednich warunków/narzędzi do pracy
brak świadczeń dodatkowych
inne

Kursy walut

Dane NBP
(kurs średni)
z dnia: 11-12-19

1 USD: 3,86601 EUR: 4,2851
1 CHF: 3,92571 GBP: 5,0798
1 RUB: 0,0609 

Start


Aktualności


Informacje


Biznes


Rozrywka


Turystyka



Ogłoszenia - Suwałki | Nasz fanpage na FB | Agroturystyka Suwalszczyzna | Internetowe Biuro Nieruchomości | Reklama Suwałki

Copyright © 2004-2019. Wszelkie prawa zastrzeżone. Numer ISSN: 2080-6701
Redakcja: Suwalski Serwis Informacyjny ul. Noniewicza 95, 16-400 Suwałki
Serwis Suwalki.info nie ponosi odpowiedzialności za treści dodane przez użytkowników
Tel: 885-212-212 e-mail: redakcja@suwalki.info, reklama@suwalki.info
Projekt i wykonanie: